Ł

Z GENPARAF7
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Łamanie chleba. Termin zaczerpnięty z życia codziennego na Bliskim Wschodzie, gdzie chleb w kształcie płaskiego placka łatwiej jest ułamać niż ukroić. Ojcowie rodzin żydowskich na początku posiłku łamali chleb i dzielili się nim z obecnymi, odmawiając modlitwę lub śpiewając hymn dziękczynienia ceremonię tę, która odpowiadała późniejszej chrześcijańskiej modlitwie przed jedzeniem, zastosował sam Jezus podczas ustanowienia Eucharystii. Wszystkie Ewangelie synoptyczne wspominają, że “Jezus wziął chleb i (...) połamał” (Mt 26, 26; Mk 14, 22; Łk 22, 19), mówi również o tym św. Paweł (1 Kor 11,24). Dwaj uczniowie w Emaus poznali zmartwychwstałego Chrystusa po łamaniu chleba (Łk 24, 30-31, 35). W Dziejach Apostolskich “łamanie chleba” czasami odnosi się do Eucharystii (np. Dz 2, 42; 46). Nie wydaje się, by tak było przed rozbiciem okrętu św. Pawła na Malcie (Dz 27, 34-35). Podczas Mszy św. w obrządku ambrozjańskim konsekrowany chleb łamie się przed Ojcze nasz, w obrządku łacińskim po. Początkowo część Hostii była później rozdzielana wśród tych, którzy nie mogli być obecni było to wyrazem chrześcijańskiej jedności, do której obecnie odwołuje się w liturgii rzymskiej znak pokoju. W obrządku bizantyńskim kapłan, tuż przed Komunią, łamie konsekrowany chleb na cztery części, które potem układa na palenie w formie krzyża. Kontekst, w którym św. Paweł przywołuje Chrystusowe “łamanie chleba” podkreśla jego społeczne znaczenie ze względu na hojne dzielenie się i budowanie społeczności (np. 1 Kor 11, 20-22). Zob. eucharystia, liturgia, pocałunek pokoju.

Łaska. Każdy nie zasłużony dar lub pomoc darmo i z miłości udzielone przez Pana Boga, ale przede wszystkim dar najważniejszy, mianowicie zbawienie w Chrystusie przez wiarę (Rz 3, 21-26; 4, 13-16, 25; Ef 2, 5-8), jest to bowiem łaska, której Bóg chce udzielić wszystkim ludziom (1 Tm 2, 4-6). Pełnia łaski Chrystusowej (J 1, 16-17) daje nam nowe narodzenie (J 1, 13; 3, 3; 1 P 1, 3-5) i dar Ducha Świętego (Rz 5, 5) sprawiający, że się stajemy przybranymi dziećmi Bożymi (Rz 8, 14-16) i członkami Ciała Chrystusowego (1 Kor 12, 27). Udzielanie się Boga (zwane często “łaską nie stworzoną”) oznacza przebóstwienie naszego ludzkiego życia i podnosi nas na nowy i nie zasłużony stopień stosunków stworzenia ze Stwórcą, przekształca ludzką naturę (“łaska stworzona”) i uprzedza przyszłe życie w niebie. Od samego początku chrześcijanie uznawali szczególną rolę sakramentów w życiu łaski. Na przykład dzięki sakramentowi chrztu św. otrzymujemy przebaczenie grzechów, zostajemy usprawiedliwieni i uświęceni (1 Kor 6, 9-11). Zob. dary ducha świętego, nadprzyrodzoność egzystencjalna, niebo, pelagianizm, przebóstwienie, przybranie za dzieci Boże, sakrament, usprawiedliwienie, uświęcenie, wiara, wizja uszczęśliwiająca.

Łaska habitualna. Wyrażenie, którego używa się na oznaczenie nowego nieustannego życia w Chrystusie spowodowanego przez łaskę (nie stworzoną). Często nazywa się ją “łaską uświęcającą”, powoduje ona bowiem stan uświęcenia u samych podstaw, przez działanie Ducha Świętego. Odmienna od habitualnej, “łaska uczynkowa” jest skutkiem działania Ducha Świętego w odpowiedzi na nasze szczególne potrzeby albo wspiera nasze szczególne czynności. Zob. Duch Święty, nawyki, świętość.

Łaska skuteczna. Każda łaska dana przez Boga, jeżeli została przez człowieka dobrowolnie przyjęta. Jeżeli człowiek odmawia przyjęcia takiej łaski, nazywamy ją (tylko) wystarczającą.