Kategoria:DAWNE URZĘDY i Statusy społeczne

Z GENPARAF7
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Strona główna


Źródło http://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Urz%C4%99dy_grodzkie


    • Uwaga aby nie powielać przepisywania określeń i znaczenia poszczególnych funkcji i urzędów

należy umieszczać jedynie te nowe funkcje i urzędy ,które nie wymienione są w w/w źródle.Patrz zakładka dyskusji


Urzędy ziemskie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów wywodziły się z urzędów książęcych z czasów rozbicia dzielnicowego.

Najważniejszymi urzędnikami ziemskimi byli wojewoda i kasztelan, gdyż z urzędu wchodzili do Senatu. Po nich w każdej ziemi następowali pozostali urzędnicy. W większości były to godności honorowe. Urzędy ziemskie dzieliły się na dygnitatrskie (łac. dignitates) i officia. Dygnitarzami byli: wojewoda, kasztelan, podkomorzy i sędzia ziemski. Officia to urzędy: stolnika, podstolego, cześnika, podczaszego, łowczego, miecznika, chorążego i wojskiego


*Urzędy senatorskie


  • arcybiskup
  • biskupi
  • wojewoda
  • kasztelan

Porządek starszeństwa sprecyzowała konstytucja (ustawa sejmowa) z 1611 roku.

I tak w Koronie po urzędach senatorskich następowali kolejno:


*Urzędy ziemskie


  • podkomorzy
  • starosta grodowy
  • chorąży
  • sędzia ziemski
  • stolnik
  • podczaszy
  • podsędek
  • podstoli
  • cześnik
  • łowczy
  • wojski większy
  • pisarz ziemski
  • miecznik
  • wojski mniejszy

Na Litwie kolejność była następująca:

  • ciwun
  • marszałek ziemski
  • podkomorzy
  • starosta grodowy
  • chorąży
  • sędzia ziemski
  • wojski większy
  • stolnik
  • podstoli
  • pisarz ziemski
  • podwojewodzi albo podstarości
  • sędzia grodzki
  • pisarz grodzki
  • podczaszy
  • cześnik
  • horodniczy
  • skarbnik
  • łowczy
  • miecznik
  • koniuszy
  • oboźny
  • strażnik
  • krajczy
  • leśniczy
  • mostowniczy
  • budowniczy

*Urzędy wojskowe


  • Cejgmistrz
  • Cejgwart
  • Generał artylerii
  • Hetman nadworny
  • Hetman polny litewski
  • Hetman wielki koronny
  • Hetman wielki litewski
  • Oboźny
  • Pisarz polny
  • Pisarz pułkowy
  • Regimentarz
  • Starszy nad armatą
  • Strażnik polny
  • Strażnik wielki

Urzędy dworskie – w I Rzeczypospolitej zespół urzędów odpowiedzialnych za sprawne funkcjonowanie dworu monarchy.


*Urzędy dworskie dzieliły się na:


  • urzędy nadworne, związane bezpośrednio z obsługą monarchy, z kolei dzieliły się na:
    • urzędy stołu królewskiego, w ich skład wchodził

  • kuchmistrz wielki koronny
  • kuchmistrz wielki litewski
  • stolnik wielki koronny
  • stolnik wielki litewski
  • podczaszy wielki koronny
  • podczaszy wielki litewski
  • krajczy wielki koronny
  • krajczy wielki litewski
  • podstoli wielki koronny
  • podstoli wielki litewski
  • cześnik koronny
  • cześnik wielki litewski
    • urzędy reprezentujące majestat monarszy, w ich skład wchodził

  • chorąży wielki koronny
  • chorąży wielki litewski
  • miecznik wielki koronny
  • miecznik wielki litewski
  • koniuszy wielki koronny
  • koniuszy wielki litewski
  • łowczy wielki koronny
  • łowczy wielki litewski
    • urzędy dworu to:

  • marszałek nadworny
  • podkomorzy nadworny
  • łożniczy
  • szambelan
  • prywatny sekretarz króla
  • sekretarz królewski
  • kapelan
  • kaznodzieja nadworny [1]
  • szafarz
  • śpiżarny
  • piwniczy
  • woźniczy
  • pułkownik rot dworskich
  • kapitan gwardii królewskiej
  • ochmistrz
  • ochmistrzyni

*Urzędy grodzkie


  • Burgrabia (urząd)
  • Podstarości

*Inne urzędy


Podkategorie

Ta kategoria ma tylko jedną podkategorię.